BADANIA NAD UPRAWĄ KUKURYDZY (ZEA MAYS L.) W WIELOLETNIEJ MONOKULTURZE I ZMIANOWANIU

Dostępność: na wyczerpaniu
Wysyłka w: 3 dni
Cena: 35,00 zł 35.00
ilość szt.
dodaj do przechowalni

Opis

Kukurydza jest jednym z gatunków, których znaczenie gospodarcze w ostatnich latach znacznie wzrosło. Wykorzystywana jest dla celów spożywczych, paszowych, czy jako surowiec energetyczny i przemysłowy. Ziarno, kiszonka z całych roślin oraz z kolb – CCM, a także zielonka stanowią paszę energetyczną dla wszystkich ga­tunków zwierząt, głównie bydła i trzody chlewnej. Na paszę są również wykorzysty­wane osadki, rdzenie kolbowe, makuchy, kiełki czy wywar. Kukurydza stanowi tak­że ważny surowiec dla przemysłu rolno-spożywczego. Ziarno jest wykorzystywane do produkcji mąki kukurydzianej (chleba, herbatników i makaronu), kaszy, wyrobu płatków kukurydzianych czy do wytwarzania skrobi dla przemysłu spożywczego. Gatunek ten znalazł zastosowanie w przemyśle browarniczym i gorzelnianym do produkcji alkoholu spożywczego, w przemyśle energetycznym do produkcji bioga­zu, a także w przemyśle papierniczym oraz budowlanym.

Zielonka z kukurydzy to główny surowiec do sporządzania kiszonki, stanowi bazę paszową w gospodarstwach specjalizujących się w chowie przeżuwaczy. Jesz­cze większe znaczenie ma ona w rejonach z małym udziałem trwałych użytków zielonych lub o intensywnej produkcji mleka i dużej obsadzie bydła. Kiszonka z kukurydzy jest doskonałą paszą dla krów mlecznych, opasów i owiec. W ostatnich latach notowana jest opłacalność produkcji mleka i wołowin przy jednoczesnym wzroście jakościowych wymagań zakładów skupujących mleko i mięso. Spełnie­nie wymaganej jakości można osiągnąć głównie poprzez właściwy system żywienia zwierząt i bilansowania pasz. W prawidłowym i zoptymalizowanym dla bydła mo­delu żywienia kiszonka z kukurydzy stanowi znaczący udział w dawce pokarmowej. Ponadto umożliwia ona rolnikowi pełny wpływ na jakość i ilość podawanej paszy oraz kontrolę na każdym etapie żywienia w porównaniu z np. żywieniem pastwi­skowym. W perspektywie rozwoju polskiego rolnictwa można przypuszczać, że areał kukurydzy uprawianej na kiszonkę z całych roślin ulegnie zwiększeniu, a tym samym udział kiszonki z kukurydzy w bilansie pasz konserwowanych, i osiągnie poziom, jaki obecnie notowany jest w innych krajach europejskich. Można tak pro­gnozować na podstawie następujących przesłanek:

– zwiększenia pogłowia bydła (opasy, krowy mleczne) wskutek opłacalności pro­dukcji i przewidywanego dalszego jej wzrostu,

– zmiany modelu żywienia przeżuwaczy – wyeliminowanie kiszonek z liści bu­raczanych, zwłaszcza ze względu na potrzeby żywieniowe zwierząt określone w systemie TMR (ang. Total Mixed Ration),

– intensyfikację hodowli zwierząt – żywienie oparte tylko na paszach przetworzo­nych (kiszonki, mieszanki przemysłowe) w miejsce żywienia pastwiskowego.

Wzrost zainteresowania uprawą kukurydzy na ziarno jest spowodowany wie­loma czynnikami, między innymi zwiększeniem opłacalności produkcji przy jed­noczesnym spadku opłacalności innych gatunków, ograniczeniem importu ziarna oraz jednoczesnym wzroście popytu krajowego. Ponadto sprzyjała temu poprawa

sytuacji organizacyjnej i ekonomicznej gospodarstw (zwiększanie areału, lepsze wy­posażenie w maszyny, wzrost wiedzy rolników), przebieg warunków pogodowych korzystnie wpływających na plonowanie kukurydzy oraz łatwość jej uprawy. W Pol­sce istnieją duże, niewykorzystane możliwości produkcji i zbytu ziarna kukurydzy. Nadal bowiem import przewyższa produkcję krajową, co może świadczyć o chłon­ności naszego rynku na ziarno kukurydzy. Należy przypuszczać, że areał kukurydzy uprawianej na ziarno i CCM w wyniku dalszych zmian i restrukturyzacji naszego rolnictwa, jak również ocieplenia klimatu ulegnie zwiększeniu i osiągnie poziom zbliżony do innych krajów europejskich.

W Polsce aktualnie obserwowany jest dynamiczny wzrost powierzchni uprawy kukurydzy. Na przełomie lat 70. i 80. areał uprawy wynosił prawie 700 tys. ha, później jednak nastąpił okres gwałtownego spadku. Przyczyn tego procesu było wie­le. Najważniejsze z nich to zachodzące w kraju zmiany społeczno-ekonomiczne, spadek pogłowia zwierząt gospodarskich, niekorzystny dla wegetacji i plonowania kukurydzy układ warunków pogodowych w niektórych latach. Od roku 2000 obser­wowane jest coraz większe zainteresowanie rolników uprawą kukurydzy zarówno na ziarno, jak i kiszonkę (rys. 1–3). W latach 2005–2016 plon ziarna był zbliżony do 6 t·ha–1, a w latach korzystnych (2011, 2012 i 2016) przekroczył 7 t·ha–1, natomiast plon zielonej masy wynosił odpowiednio ok. 45 t·ha–1 i ok. 50 t·ha–1 (rys. 4–5). W roku 2016 udział kukurydzy w strukturze zasiewów w naszym kraju był znacząco zróżnicowany, najmniejszy w województwach lubelskim i podkarpackim (ok. 1%), ponad 10% w województwach łódzkim, śląskim i dolnośląskim, zbliżony do 15% w województwach kujawsko-pomorskim i opolskim, a w województwie wielkopol­skim wyniósł ponad 16% (rys. 6).

Kukurydza na ziarno w 2016 r. była uprawiana na największej powierzchni w województwach wielkopolskim i kujawsko-pomorskim (rys. 1). Najlepiej plono­wała w województwach opolskim i śląskim, natomiast najmniejsze plony i jedno­cześnie najmniejszy areał uprawy kukurydzy stwierdzono w północnej części kraju – w województwach pomorskim i warmińsko-mazurskim. Uprawa kukurydzy na kiszonkę jest również dość nierównomiernie rozłożona w poszczególnych częściach naszego kraju. Największy areał zajmuje w województwach: podlaskim, mazowiec­kim i wielkopolskim (rys. 2). Natomiast największy udział kukurydza kiszonkowa w strukturze zasiewów kukurydzy zajmuje w województwach podlaskim i mazo­wieckim, znaczący jest też w województwach pomorskim i warmińsko-mazurskim. Największy poziom plonowania notowany jest w województwach śląskim i lubel­skim, a najmniejszy w województwie podkarpackim.

W warunkach systematycznego wzrostu udziału kukurydzy w strukturze zasie­wów, zwłaszcza zbieranej na kiszonkę, celowe było przeprowadzenie badań po­zwalających na porównanie jej plonowania, a także określenie wpływu wieloletniej uprawy tego gatunku w monokulturze przy zastosowaniu trzech sposobów przed­siewnego przygotowania roli i porównanie ich pod względem wybranych wskaźni­ków gleby z uprawą w zmianowaniu.



Spis treści

1. WSTĘP

7

2. PRZEGLĄD LITERATURY

12

2.1. PLON I JEGO STRUKTURA

12

2.2. WŁAŚCIWOŚCI GLEBY

16

2.2.1. Właściwości chemiczne gleby

16

2.2.2. Właściwości biologiczne gleby

17

2.2.3. Właściwości fizyczne gleby

18

2.2.4. Właściwości mikrobiologiczne gleby

19

2.3. ZACHWASZCZENIE

21

2.4. WYMIANA GAZOWA GLEBY

24

2.5. CHOROBY KUKURYDZY

25

2.6. OCENA EKONOMICZNA

28

3. METODYKA BADAŃ

29

3.1. POLE DOŚWIADCZALNE

29

3.2. ANALIZA MIKOLOGICZNA ZIARNA

30

3.3. WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE GLEBY

31

3.4. WYMIANA GAZOWA GLEBY

31

3.5. AKTYWNOŚĆ BIOLOGICZNA GLEBY

31

3.6. OCENA EKONOMICZNA

33

4. OMÓWIENIE WYNIKÓW

34

4.1. PRZEBIEG WARUNKÓW POGODOWYCH

34

4.2. PLONOWANIE KUKURYDZY

36

4.2.1. Plon ziarna

36

4.2.2. Struktura plonu

42

4.3. WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE GLEBY

49

4.3.1. Gęstość objętościowa

49

4.3.2. Wilgotność gleby

55

4.3.3. Zawartość iłu łatwo dyspergującego (RDC)

59

4.4. WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE GLEBY

63

4.5. WYMIANA GAZOWA GLEBY

67

4.6. WŁAŚCIWOŚCI MIKROBIOLOGICZNE GLEBY

70

4.6.1. Liczebność drobnoustrojów glebowych

70

4.6.2. Aktywność enzymatyczna gleby

77

4.6.3. Biomasa mikroorganizmów (oznaczenie węgla i azotu organicznego)

81

4.6.4. Ocena zawartości glomalin

83

4.7. CHOROBY KUKURYDZY

85

4.8. OCENA EKONOMICZNA

92

4.8.1. Wartość produkcji

92

4.8.2. Koszty bezpośrednie

94

4.8.3. Nadwyżka bezpośrednia

98

4.8.4. Koszty uprawy kukurydzy

101

4.8.5. Dochód

101

5. PODSUMOWANIE

103

6. LITERATURA

105

STRESZCZENIE/SUMMARY

119

 

Informacje dodatkowe

Autor 1 Jerzy Księżak
Autor 2 Jolanta Bojarszczuk
Autor 3 Anna Gałązka
Autor 4 Jacek Niedźwiecki
Autor 5 Karolina Gawryjołek
Autor 6 Leszek Lenc
Autor7 Małgorzata Jeske
Autor 8 Ewa Czyż
Autor 9 Maria Król
Rok wydania 2018
Liczba stron 122
Oprawa Miękka
Wymiary 16.5x23.5 cm
Numer ISBN 978-83-7562-285-0
Słowa kluczowe Kukurydza, kukurydza wieloletnia

Opinie o produkcie (0)

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy od home.pl